YENGEÇ SEPETİ SENDROMU [CRAB THEORY / CRAB MENTALITY]

Kumsalda yürüyen bir adam, avlanan balıkçıya yaklaştığında kova içerisindeki yakalanmış yengeçleri görür. Kovanın üstü açıktır, fakat kapağı yoktur. Bu durum onu şaşırtır, çünkü yengeçlerin kaçabileceğini düşünür. Balıkçıya sorduğunda “Evet, tek bir yengeç olsaydı, kesinlikle kaçardı. Ancak, pek çok yengeç varsa, biri kaçmaya çalıştığında diğerleri onu yakalar, kaçmayacağından emin olur, geri kalanlar da aynı kaderi yaşarlar.” cevabını alır. Tek yengeç kapaksız kovadan rahatlıkla çıkabilirken sayı arttıkça kaçış imkânsızlaşır. Çünkü birbirlerini yukarı itmek yerine, aşağı çekerek engellerler. Sonunda kimse kazanamaz.” (Özsöz, 2019).

Yengeç Sepeti Sendormu, daha önce Ziya öğretmenin bir köşe yazısında dile getirdiği "Uzun Lale Sendromu" ile aynı şeyi ifade ediyor aslında.

Bir kurumda çalışan, üreten, gerçekten insanlara faydalı olmak isteyen, yaratıcı, girişimci ve problem çözme becerilerine sahip bireylerin; ben yap(a)mıyorsam sen de yapma, bende yoksa sende de olmasın mantığıyla ortalamaya ya da ortalamanın altına çekilmeye çalışılması.

Kimi zaman yöneticiler, kimi zaman da meslektaşlar tarafından bu gibi durumlara maruz kalmak olası olsa da az da olsa benim gördüğüm ve deneyimlediğim şu ki çalışanlarına mobbing uygulamayan, onların ufkunu açan, onları cesaretlendiren ve onların içindeki cevherlerin ortaya çıkmasına vesile olan yönetici ve meslektaşlarımız da var. (İyi ki varlar!) "Gerçek lider, yeni liderler yetiştirir" düsturunu benimseyen yöneticilerin, "Bir araya gelmek başlangıç, bir arada durabilmek ilerleme, birlikte çalışmak ise başarıdır." anlayışına göre çalışan öğretmenlerin artması dileğimle..

Dr. Davut ATIŞ

21.01.2021

Kaynaklar:

Cemaloğlu, N. (2020). Uzun Lale Sendromu. https://www.kamudanhaber.net/uzun-lale-sendromu-makale,4021.html (Erişim Tarihi: 21.01.2021)

Özsöz, K. (2019). Aman Sarmasın Dört Yanımı Kıskacın. http://www.capakcurgazetesi.com.tr/kadir-ozsoz-yazdi-aman-sarmasin-dort-yanimi-kiskacin-57074 (Erişim Tarihi: 21.01.2021)

Selçuk, Z. (2011). Uzun Lale Sendromu. http://www.radikal.com.tr/yazarlar/prof-dr--ziya-selcuk/uzun-lale-sendromu-1053385/ (Erişim Tarihi: 21.01.2021)

Wikipedia. (2020). Crab Mentality. https://en.wikipedia.org/wiki/Crab_mentality (Erişim Tarihi: 21.01.2021)